Ես ԵՊՀ Արաբագիտության ամբիոնի մագիստրատուրայի ուսանողուհի եմ և ցանկանում եմ անդրադառնալ մի ցավոտ թեմայի, որը վստահ եմ` հուզում է մեր ամբիոնի ուսանողներից շատերին: Ուրեմն, մեր ուսանողները չորս տարի անցնում են արաբերեն, այն էլ “գրական արաբերեն”, այն հույսով, որ ավարտելուց հետո կդառնան մասնագետ, կկարողանան ազատ շփվել արաբերեն լեզվով, էլ չեմ խոսում թարգմանիչ աշխատելու մասին: Երկրորդ կուրսում արդեն ուսանողների մոտ նկատվում է տարակուսանք, թե արդյո՞ք մենք ճիշտ ենք ընտրել մեր մասնագիտությունը, ի՞նչ ենք անելու արաբերենով, այն դեպքում, երբ ընդունվելուց նրանց երևի ասում էին. “բալի՛կ ջան, արաբերենը լավ լեզու է, քսաներեքից ավելի արաբական երկիր կա, մեր կապերը շատ լավ են, հա՜, և ամենատարածվածը, կգնաս Դուբայ, քո գործը կբացես, բիզնես կանես… դե արաբերենն ել քեզ պլյուսա էդ դեպքում”: Բայց ահա գալիս է հիասթափության պահը, երբ երկու տարի ուսումնասիրելով լեզուն, միացնում ես արաբական հեռուստաալիք և հազիվ մի երկու բառ հասկանաս թե չէ, էլ չեմ ասում, որ արաբների հետ մի երկու բառ խոսում են ու անցնում են անգլերենի: Համամիտ եմ, արաբերենը բարդ լեզու է, բայց մի՞թե հնարավոր չէ չորս տարիների ընթացքում այնպես կազմակերպել ուսումնական ծրագիրը, որ գոնե չորրորդ կուրսում մարդիկ կարողանան ազատ շփվել: Ուսանողների միակ հույսը դառնում է Սիրիան ու Եգիպտոսը, էն էլ շատ երեխեք հնարավորություն չունեն գնալու. պատճառը կապ սահմանափակ տեղերն են, կամ էլ համապատասխան միջոցներ չունենալը: Ես ինքս գիտեմ ուսանողների, ովքեր ունենալով բարձր առաջադիմություն, կամ հրաժարվել են մեր մոտի մագիստրատուրայում շարունակել իրենց ուսումը էն պատճառաբանությամբ, որ “մեկա արաբերեն չենք սովորում կարգին”, իսկ շատերն էլ ուղղակի պետպատվերով սովորելու պատճառով ափսոսում են չշարունակել ու ստիպված սովորում են, որ հանկարծ էդ տեղը չկորցնեն: Սա մի ցավալի փաստ, հիմա երկրորդը: Բոլորիս հայտնի է, որ ինչքան արաբական երկիր, էնքան արաբերենի բարբառներ, խոսվածքներ և այլն: Ամբիոնում կան հրավիրված դասախոսներ Եգիպտոսից, կան նաև հայազգի դասախոսներ, ովքեր տիրապետում են Սիրիայի, Իրաքի բարբառներին, որ շատ ուզենան կարող են գտնել մեկին, ով լավ տիրապետում է Եգիպտոսի բարբառին, դե էլ չեմ ասում, որ եգիպտացի դասախոսին արգելում են դասին բարբառով խոսել, միայն գրական արաբերենով, նույնիսկ էդ դեպքում ուսանողները մեկ է լիարժեք չեն հասկանում դասախոսին, դասախոսն էլ երևի հազիվ է ուսանողներին հասկանում, ու եթե մտնեք լսարան էդ դասերին, կտեսնեք, որ դասին ընդամենը մի երկու հոգի է ներկա. “է, ասում են, մեկա չենք հասկանում, էլ ինչի գնանք դասի….” Մի՞թե հնարավոր չէ գոնե շաբաթական երկու ժամ հատկացնել, որպեսզի ուսանողները ծանոթանան արաբերենի բարբառներից գոնե մեկին, չէ որ հենց էդ ուսանողին եթե բախտ վիճակվի գնալու արաբական երկիր, ի՞նչ լեզվով պիտի շփվի արաբների հետ: Գաղտնիք չէ, որ արաբական երկրներում բարբառն ու գրական արաբերենը այնքան են հեռացել միմյանցից, որ կարելի է ասել դարձել են առանձին լեզուներ: Օրինակ, Եգիպտոսի բարբառը սովորելու համար հրատարակվել են առանձին դասագրքեր, որտեղ բացատրվում է բարբառի քերականությունը, լեզվի հնչյունները, արտասանության ձևերը և այլն: Հերիք չի ուսանողը չորս տարի վարձ է մուծում, որ արաբերեն սովորի, հիմա էլ գնալով Եգիպտոս`պիտի գնա բարբառի գրքեր առնի, էլ չեմ ասում առանձին դասընթացների գնա հատուկ բարբառ սովորելու համար: Այս ամենից խուսափելու համար մի՞թե հնարավոր չէ վերանայել ուսումնական ծրագիրը, անիմաստ առարկաների տեղը ուսանողներին ծանոթացնել արաբերենի բարբառների հետ, որպեսզի մարդիկ արաբական երկրներում մոտավորապես վեց ամիս չհարմարվեն լեզվին, չէ՞ որ այդպիսի ծրագրերը հիմնականում նախատեսված են նրա համար, որ ուսանողները կարողանան զբաղվել իրենց ընտրած թեմայի ուսումնասիրությամբ, նյութեր հավաքեն, օգտվեն արաբական երկների գրադարաններից, այնինչ ստացվում է, որ ուղղակի մի ութ ամիս արաբերեն են սովորում: Գոնե էս ամենից հետո կարողանանք միասին լուծել այս խնդիրը, առաջարկել մեթոդներ և այլն…
Home » Ուսանողական, Ուսումնական » Ցավալի փաստ
Ցավալի փաստ
Հրապարակման ամսաթիվը`
Feb 1st, 2010 //
41 մեկնաբանություն
Հարցը բավական արդիական է ու անգամ կբութագրեի` որպես հրատապ: Կարծում եմ` բորոլր այն դրականի կողքին,որի առկա է Արաբագիտության ամբիոնում, կան բազմաթիվ թերացումներ, որոնցից ամենացայտունը հենց բարբառների ու արաբերեն չսովորացնելու հարցն է: Ուսանողը արաբագիտության աբիոնում չի սովորում արաբերեն լեզու, սա միանշանակ կարող եմ ասել ու հաստատել ու պաշտպանել իմ թեզը: Ով կասի,թե ուսանել է արաբերեն լեզու, չեմ հավատա: Սովորացնում են գիտելիք արաբերենի մասին, որը, անշուշտ պետք է, սակայն դրան զուգահեռ լեզվի պրակտիկ օգտագործում չկա: Պատճառներ եմ համարում առաջին հերթին որոշ դասախոսների դելիտանտությունը, քանի որ անգամ իրենք չեն կարողանում խոսել, սակայն ծանոթ-խնամիական կապերի միջոցով ժամեր են ստացել ու ուսանողների ապագյի հաշվին իրենց ժամն են սպանում: Երկրորդը` «մշակված» դասագրքերը թերի են ու ոչ մանկավարժորեն կազմված: Դրանցով միայն քերականություն է «ստիպվում» ուսանողին: Իսկ բարձր կուրսերում անգամ դասագրքեր չկան ու պատճենահանված թերթիկներով են դասերը անցկացվում, ու ամբողջ շեշտը դրվում է քննություն հանձնելու վրա: Երրորդ` չկան բաբառի դասընթացներ, իսկ լինելու դեպքում էր, եթե չեմ սխալվում նախկինում կար Իրաքի բարբառ, անիմաստ է դառնում, այն պարագայում, որ ժամերը քիչ են: Պետք է լինի նախ Եգիպտոսի ու հետո Սիրիայի (Շամի) բառբառ` վերջիններիս տարածվածությանը ու օգտագործողների թվին համապատասխան: Որ չանել միացնում ես խոսում են այդ բարբառներով հիմանականում: Չորրորդ` պետք է արմատախիլ անել դասախոսների կողմից ուսանող պարապելու հիմար վարակը, որը փող քամելու կարգին բիզնեսա: Արդեն զզվում ես, երբ մտնում ես որևէ լսարան ու անկյունում երկու հոգի տեսնում, որոնք «պարապում են»: Ամոթա, դաս սովորացրեք, որ մարդիկ ոչ թե պարապեն, այլ սովորեն ու տանը իրենց խելքով հասնեն, իսկ եթե չեն կարող, կտրեք քննությունից ու թող փոխի համալսարանը:Արդեն կան դասախոսներ, որոնք լավ պարապողի համբավ ունեն: ու տարօրինակ ու ծիծաղելի է դառնում այն փաստը, որ դոլարի կուրսի հետ, պարապելու գներն էլ են տատանվում: 5` Հիմա առակաները հանել դասացուցակներից, կամ բաշխել ըստ մասնագիտության: Օրինակ դնում են ու պատմաբանին կամ իսլամագետին Արաբական քերականության հիմանահարցեր թե ինչ որ նման մի բան ստիպում սովորել: Այ մարդ, էդ ուսանողին լեզու սովորացրեք, որ աղբյուրից թարգմանի, ոչ թե Սիբաուեյհ կարդա:
Մի խոսքով, շատ բան կգրեմ, սակայն քունս տանում ա: Կոլեգաներս կավելացնեն կարծում եմ:
Հարցը շատ ճիշտ է։ Շնորհակալություն եմ հայտնում հեղինակից այն բարձրացնելու համար։ Իրանագետները կամ թուրքագետները թեև չեն գնում Իրան և Թուրքիա, բայց իրենց իսկ դասախոսի խոսքերով 4րդ կուրսում տիրապետում են լեզվին, և ոչ թե մեր նման հույսը դնում Սիրիայի կամ Եգիպտոսի վրա, այն էլ այս երկրներ գնացածներից շատերը պնդում են, որ կարգին բան չեն սովորեցնում, իսկ ապրելու ուողորմելի պայմանների մասին էլ չեմ խոսում։ Իսկ այստեղ մենք սովորում ենք մեզ համար ոչ միշտ պիտանի բառապաշար, ասենք Սիրիայի արտգործնախարարի այցի մասին, իսկ հասարակ արտահայտությունները շատերը չգիտեն։ Անգամ կարելի է փորձ անել հենց 4րդ կուրսում ու կհամոզվենք, որ շատ անհրաժեշտ բառապաշարը մեր ուսանողությունը չի ստանում։ Հա ասեմ նաև, որ գնալն էլ է խնդիր դառնում, քանի որ տղաներից մի քանիսը այս տարի ստիպված պետք է ետ գան բանակ գնալու համար, քանի որ մեր հարգելի կառավարությունը պայմանագիրը չի թարմացրել, թեև սիրիական կողմը դա վաղուց արել էր։Եվ հետո էլ ինչու պետք է իսլամագետը կամ պատմաբանը իր մասնագիտական քննությունից շատ մտածի տեսական քերականության մասին։
Վերը նշվածի մեջ ճշմարտության հատիկ անկասկած կա: Ինչ վերաբերում է տեսական քերեկանության դասընթացին ասեմ, որ շատ կամ քիչ մտածելու խնդիրը չի, ուղղակի ուսանողներից շատերը տարրական գիտելիք չունեն (օրինակ չեն կարող ասել թե արաբերենը քանի խոսքի մաս ունի) :
տեսական քերականություն թող անցնեն բանասերները, իսկ ասենք իսլամագետներին դա այնքան անհրաժեշտ չէ որքան լեզվին տիրապետելը և ոչ թե լեզվի մասին սովորելը։ Լեզուն մեր համար գործիք է և ոչ թե ուսումնասիրության առարկա։
Սովորում եմ մագիստրատուրայի երկրորդ կուրսում ու իմ այս 6 տարիների ընթացքում հասցրել եմ ճաշակել երեխեքի նշած տառացիորեն բոլոր թերությունները, ու դա դեռ մեղմ է ասված:
1. Առաջին կուրսում մենք 70 – 80 հոգի էինք… KLON հեռուստասերիալի տարին էր, ու շատերը Ջեյդով տարված ընդունվել էին արաբական բաժին…Էսօր մեր կուրսից ոչ մի դեսպանատան աշխատակից, թարգմանիչ, ոչ էլ գոնե Դուբայում գործ անող չկա…
2. Առաջին երկու դասախոսներս, ցավոք սրտի ,Սմբատի նշած դիլետանտներից էին (…որոշ դասախոսների դելիտանտությունը, քանի որ անգամ իրենք չեն կարողանում խոսել, սակայն ծանոթ-խնամիական կապերի միջոցով ժամեր են ստացել ու ուսանողների ապագայի հաշվին իրենց ժամն են սպանում)
Պիտի շնորհակաություն հայտնեմ պրն. ՄԻՆԱՍՅԱՆԻՆ, որ հաջորդ երկու կուրսերում մենք սովորեցինք թե հոյակապ քերականություն, թե արաբական գրականության նմուշներ, դասի ընթացքում ԿԵՆԴԱՆԻ ԱՐԱԲԵՐԵՆ ԽՈՍՔ լսեցինք, ինչը մյուս խմբերում բացակայում էր ու ինչը մեզ հետո Սիրիայում իսկապես շատ օգնեց:
3. Մեր տարին Եգիպտոսից հրավիրված դասախոսը հարգարժան պրն. Սաբիրն էր, կարծում եմ առանց շարունակելու էլ նրանք, ովքեր ճանաչում էին նրան, միտքս հասկացան:
4.Հասանք չորրորդ կուրս, ավարտվեցին ապուշ առակաները, ինչպես օրինակ “բարձրագույն” մաթեմատիկան, որի զաչոտը ամբողջ կուրսով 5000 դրամով ստացանք, էկոլոգիան` իր ծամոն ու լիմոն սիրող “դասախոսով”, բնագիտությունը, որի դասախոսը Նյուտոնի դարը թղթից նայելով էր ասում… լավ, շատ չբողոքեմ…
5.Տեղի ունեցավ ամենասարսափելին. բոլոր 70 հոգիս, բացառությամբ մի երկուսի դիպլոմային աշխատանքի համար 5-եր ստացանք ու բակալավրի կոչումով ավարտեցինք համալսրանը… բացարձակ արտագրված ու մասամբ արտագրված նյութերը խառնվեցին սեփական կարծիք պարունակող աշխատանքների հետ.. ոչ մի դասախոս ոչ մի դիպլոմային աշխատանքի նախորոք չէր ծանոթացել… փառք աստծո, հաջորդ տարի այս երևույթը հիմնականում վերացվեց…
6.Մեր ուսումնառության ընթացքում մեր հոգատար կառավարությունը հերթական անգամ անուշադրության էր մատնել Սիրիայի հետ ուսումնական պայմանագիրը ու մենք զրկվեցինք այս հնարավորությունից… շնորհակալ եմ ծնողներիս, որ ինձ ֆինանսավորեցին 3 ամսով Սիրիայում սովորելու համար… Ի միջի այլոց, Դամասկոսի ինստիտուտը հոյակապ կրթություն է տալիս…
7.Քանի որ աշխատանք չէի գտել ու պետպատվերով տեղ ունեի (ճիշտ և ճիշտ Անիի նշածի պես) ընդունվեցի մագիստրատուրա… հուսով եմ, այս անգամ մագիստրոսի կոչումները կտրվեն ըստ արժանվույն….
Ամեն դեպքում, արդարության համար պիտի նշեմ, որ մագիստրատուրայի իսլամագիտական բլոկի հիմնական դասընթացներից Շ Ա Տ գոհ եմ, նշեմ լավագույն դասախոսներիս անունները. Դ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ, Հ. Քոչարյան, Ս. Տոնիկյան, Ռ. Միրաքյան, Ա. Սարգսյան, Խ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ……..
Հարգելի ուսանողներ, շնորհակել եմ դրական արձագանքների համար: Սա իսկապես շատ լուրջ խնդիր է, որը շուտափույթ լուծման կարիք ունի:
Հարգելի Սմբատ,
Համաձայն եմ ձեր առաջադրած բոլոր կետերի հետ, սակայն կցանկանամ անել լրացումներ: Հատկապես կցանկանամ անդրադառնալ չորրորդ կետին (պետք է արմատախիլ անել դասախոսների կողմից ուսանող պարապելու հիմար վարակը, որը փող քամելու կարգին բիզնեսա ): Ուսանողները շատ հաճախ պարապում են դասախոսների մոտ ոչ միայն արաբերեն սովորելու համար (նույնիսկ կարծում եմ` դա նրանց այդքան չի հետաքրքրում), որքան քննության ժամանակ իրենց դրական գնահատականը ապահովելու համար: Սա, իհարկե, ոչ միայն մեր ֆակուլտետի, այլև համալսարանական խնդիր է, և հազիվ թե մոտ ժամանակներում կառավարությունը կամ համալսարանի ղեկավարությունը կարողանա լուծել այս խնդիրը:Հինգերորդ կետում նշել էիք, որ պետք չէ իսլամագետին կամ պատմաբանին Սիբաուեյհի կարդալ հանձնարարել: Միանգամայն համամիտ եմ ձեզ հետ, որ ուսանողին պետք է սովորեցնել լեզու, այլ ոչ թե տեսություն լեզվի մասին, սակայն չպետք է մոռանանք, որ Արևելագիտության ֆակուլտետը առաջինը լեզվի ֆակուլտետ է, իսկ լեզուն ուսումնասիրելու համար կարևոր է իմանալ նաև լեզվի տեսական քերականությունը, սրան զուգահեռ նաև պետք է անցնել հնչյունաբանություն, որը շատ կարևոր է արաբերեն լեզուն ուսումնասիրելու համար, որպեսզի ուսանողը օրինակ “այն” տառը չասի “ղայն”: Այս ամենը, իրարկե ,ուղանողը պետք է անցնի բակալավրում, որպեսզի հետագայում կարողանա այս բոլորը կիրառել աղբյուրներից օգտվելու համար:
Հարգելի Նառա և Մարիետա,
Ինչպես արդեն նշեցի, արևելագետը պետք է գոնե մինիմալ գիտելիքներ ունենա տեսական քերականության մասին: Կարևորեցի նաև հնչյունաբանությունը, որը չգիտես ինչու մեր ֆակուլտետում անտեսված է: Որպեսզի իսլամագետը կարողանա աշխատել աղբյուրների հետ,պետք է իմանա լավ արաբերենի քերականություն, ինձ թվում է բոլոր իսլամագետները կհամաձայնեն ինձ հետ: Իսկ արաբերենի քերականություն իմանալու համար պետք է լեզվի ճիշտ մատուցում դասախոսի կողմից: Կարելի է առանձնացնել դասերը, առանձին անցնել օրինակ “իառաբ”: Ուսւոմնական ծրագրի ընթացքում դասախսոը շատ հաճախ ակնարկում է “իառաբի” մասին, վերլուծում է մի կամ մաքսիմում երկու նախադասություն, իսկ հետո քննությանը ուսանողին պարտադրում է “իառաբի” գերազանց իմացություն: “Իառաբը” արաբերենի քերականության ամենաբարդ բաղադրիչներից է, և նաև շատ կարևոր, հատկապես աղբյուրներից օգտվելու ժամանակ հանդիպում ես այնպիսի շարադաության, որ նախադասությունը ճիշտ հասկանալու համար պետք է իմանալ նաև “իառաբ”: Ավաղ, սա ևս անտեսված է մեր ամբիոնում: Հարգելի Նառա, ես կցանկանայի նշել, որ բակալավրում բլոկերի բաժանումը շատ հաճախ ձևական բյույթ է կրում, համենայն դեպս երբ ես էի սովորում, այդպես էր: Իսլամագիտությանը վերաբերող առարկաներից ես անցել եմ միայն մուսուլմանական փիլիսոփայություն, իսկ չորրորդ կուրսում ընդհանրապես առանձին առարկա իսլամագետների համար չկար: Իսկ որպեսզի ուսանողը ծանոթանա արաբերենի բարբառների հետ, ես առաջարկում եմ հետևյալը. ՀՀ-ի տարբեր բուհերում սովորում են մեծ թվով ուսանողներ Սիրայի Արաբական Հանրապետությունից, կան նաև Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունից ասպիրանտներ, որոնք ի դեպ սովորում են հենց ԵՊՀ-ում: Կարելի է կազմակերպել հանդիպումներ, քննարկումներ, որ գոնե մարդիկ հասկանան թե ինչ ասել է ԱՐԱԲ: Այս փորձի կիրառումը հնարավորություն կտա ուսանողներին լսել կենդանի արաբերեն խոսք, ծանոթանալ արաբական արևելքին հուզող խնդիրների հետ,ուսանողը կկարողանա ստանալ շատ և շատ հարցերի պատասխաններ կապված արաբա-մուսուլմանական աշխարհի և մտածողության հետ: Հավատացեք, որ շատ հաճախ այն, ինչ մենք անցնում ենք, լիովին հակասում է նրան, ինչը հանդիպում ենք արաբական երկրներում: Կցանկանայի նշել նաև, որ Կահիրեի Համալսարանում փոխվել է ուսումնական ծրագիրը, և ցանկության դեպքում կարելի է ստանալ շատ լավ գիտելիք: Բացի դրանից` կան նաև շատ լեզվի կենտրոններ, որտեղ մի տարում կարող եք սովերել փայլուն արաբերեն: Սակայն , ինչպես նախորոք նշել եմ, Եգիպտոսում առաջնային է բարբառի հաղթահարման խնդիրը:
Մետաքսյա ջան,
Կարդալով քո մեկնաբանությունը` կարծես նորից վերապրեցի իմ անցած ուսանողական կյանքը )) Հինգերերդ կետում գրել էիր դիպլոմայինի պաշտպանության մասին: Ես ինքս այն նախընտրում եմ անվանել ամեն ինչ, բայց ՈՉ ԵՐԲԵՔ “պաշտպանություն”: Բոլոր աշխատանքները ավանդական ձևով գրված, երբեմն արտագրված դիպլոմայիններ են, դե էլ չեմ խոսում, որ թեմաները գրեթե ամեն տարի նույնն են: Սա գալիս է նաև նրանից, որ կուրսային աշխատանքները ուղղակի հանձնվում են, այլ ոչ թե պաշտպանվում, որ գոնե ուսանողը մինչ դիպլոմային գրելը հասկանա, թե ինչ է նշանակում “պաշտպանել” քո գրած աշխատանքը: Միանում եմ Մետաքսյային և ցանկանում եմ նշել, որ ԻՍԼԱՄԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ բլոկում սովորելու այս մի կիսամյակի ընթացքից շատ գոհ եմ, համոզված եմ, որ հետագայում էլ է այդպես շարունակվելու:
Անի ջան, շատ մերսի էս հարցը բարձրացնելու համար..
Դու գիտես,կուրսեցիներ ունենք, որոնց ուղեղում արաբների մասին ահավոր լեգենդներ են ձևավորվել….
Իսկապես որ արաբ ուսանողների հետ շփումը շատ օգտակար կլինի, չէ որ մեր արտասահմանյան պրակտիկան հենց նուն նպատակն ունի` շփվել լեզվակիրների հետ: Ինձ հատկապես էս մասը շատ դուր եկավ “… որ գոնե մարդիկ հասկանան թե ինչ ասել է ԱՐԱԲ”:
Մեր մասնագիտությունը, նկատի ունեմ արևելագիտությունն ընդհանրապես, բայց ուզում եմ հատուկ նշել արաբագիտությունը
շաաատ հետաքրքրիր ա, շատ օրիգինալ ա, բայց ուսումնասիրողից անսահման նվիրվածություն ու սեր ա պահանջում, էլ չասեմ համառ աշխատանքը… Երանի ՆՈՐ դիմորդները գիտակցեն, որ արևելագետի դիպլոմը միայն Viva Cell-ում ու Orange-ում ցույց տալու համար չի, ու եթե նմանատիպ աշխատանք են ուզում, իրանց ու մեզ կրակի մեջ չգցեն, այլ ուղղակի համապատասխան ֆակուլտետ դիմեն…
Հարգելի ուսանողներ,
Ողջունում եմ ձեր քննադատական միտքը և ձգտումը դասավանդման գործընթացում դրական փոփոխություններ մտցնելու ուղղությամբ: Քանի որ հնարավորություն եմ ունեցել ձևավորել հայացք դրսից, երբ ուսանում էի մեր ֆակուլտետում, իսկ հետագայում նաև աշխատանքի եմ անցել, ուզում եմ մի քանի դիտարկումներ անել: Եթե ի մի բերենք ձեր դժգոհությունները, կարելի է եզրակացնել, որ հիմնական խնդիրը արաբերենի դասավանդման գործնական ուղղության բացակայությունն է: Ստանում եք տեսական գիտելիքներ (նույնիսկ անիմաստ ու անհասկանալի առարկաներից), բայց չեք սովորում որևէ բարբառ, որ որևէ երկիր այցելելիս հաղորդակցման խնդիր չունենաք:
Իսկապես մենք չունենք գործնական, խոսակցական դասընթացներ ապահովելու տեխնիկական անգամ տարրական պայմաններ: Այո, դուք իրավացի եք, լեզվակրի հետ շփումը կարևոր է, բայց ժամանակակից աշխարհում այն դադարել է լինել միակ միջոցը լեզվին տիրապետելու համար: Ցանկացած լեզվի ուսուցման կենտրոնում կան լինգաֆոնային լսարաններ, ֆիլմեր, հաղորդումներ դիտելու հնարավորություններ և այլն: Այդ ամենը, ցավոք սրտի, մեզ մոտ բացակայում է:
Վստահ եմ, որ ծանոթ եք երկլեզվության այն գերխնդրին, որ ծառացած է արաբ հասարակության առջև այդ հասարակության ձևավորման հենց սկզբնական փուլից, երբ Ղուրանի տեքստի հաստատագրմամբ ամրագրվում է նաև գրական արաբերենը` հակադրվելով առկա ցեղային խոսվածքներին և բարբառներին:
Դարերի ընթացքում բազմաթիվ փորձեր են արվել վերացնելու այդ լեզվական անջրպետը, որը խոչընդոտում է ոչ միայն ձեզ` արաբ լեզվակիրների հետ շփվելիս, այլ հենց արաբներին, որ բնակվում են տարբեր երկրներում: Լեզուն, որ միավորում է այս հսկայական մշակութային արեալը գրական արաբերենն է: Եվ բնականաբար ցանկացած արաբագիտական ուսումնասիրություն հիմնված է նախևառաջ գրական արաբերենի իմացության վրա: Համամիտ եմ, որ բարբառների դասավանդումը չափազանց կարևոր է: Ի դեպ մեզ մոտ եղել է նման պրակտիկա, սակայն որոշ կազմակերպական խնդիրների պատճառով այն հիմա բացակայում է: Ես ինքս սովորել եմ Սիրիայի բարբառ, թեև Սիրիա այցելելու բախտ ինձ չի վիճակվել: Իրավացի եք, որ պետք է կենտրոնանալ երկու բարբառների վրա` եգիպտական, քանի որ շնորհիվ եգիպտական ժամանակակից գրականության և կինեմատոգրաֆիայի, ամենատարածվածն է արաբական աշխարհում և սիրիական, որը, լինելով Շամի կամ Պաղեստինյան բարբառային խմբի բարբառներից մեկը, առավել մոտ է գրականին: Իսկ եթե ուսանողին հնարավորություն է տրվում գնալու Մարոկկո կամ Լիբիա, հավատացնում եմ, որ ոչ մի եգիպտական կամ էլ սիրիական բարբառ չի օգնի այնտեղի արաբների հետ շփվելու համար: Միակ տարբերակը մնում է գրական արաբերենը, որին, սակայն, ցավոք ոչ բոլոր արաբներն են տիրապետում: Բայց սա էլ կարծեմ մեր իրավասությունից դուրս խնդիր է:
Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե ինչ իմաստ ունի սովորել ինչ-որ Սիբաուեյհիի մասին (որը եթե հիշում եք այդ “անիմաստ” դասընթացից, նույնիսկ արաբ էլ չէր), նշեմ, որ արաբական քերականական ավանդույթը արաբամուսուլմանական հզոր քաղաքակրթության կարևորագույն բաղադրիչներից մեկն է, “Արաբական գիտություններ” /العلوم العربية/ կոչվող գիտահամակարգի կենտրոնը, որն էլ ապահովել է այլ գիտությունների զարգացման լեզվական հիմքը: Եվ չեմ կարծում, թե ճիշտ կլինի բաց թողնել դրա ուսումնասիրությունը`հիմնվելով ինչ-որ նախասիրությունների վրա: Իհարկե լեզվաբանության խնդիրներն արդի աշխարհում այնքան ակտուալ չեն, որքան իսլամին առնչվող խնդիրները:
Դասավանդվող արաբերենի որակի առնչությամբ, կարևոր եմ համարում նշել այն փաստը, որ գրեթե ամեն տարի Եգիպտոս կամ Սիրիա լեզվական պրակտիկայի մեկնած մեր ուսանողները, քննություն հանձնելով, շարունակում են ուսումը լեզվի ուսուցման բարձր մակարդակում:Եվ ինձ թվում է, որ դա որակի թերևս լավագույն ապացույցն է: Ցավոք ոչ բոլոր ուսանողներն են նման արդյունք ապահովում բոլորիս հայտնի պատճառներով:
…Shat terutyunner kan…bayc himnakan sxaly kayanum e dranum, vor, inchpes nshum eq, usanoghin yndunveluc asum en- “բալի՛կ ջան, արաբերենը լավ լեզու է, քսաներեքից ավելի արաբական երկիր կա, մեր կապերը շատ լավ են, հա՜, և ամենատարածվածը, կգնաս Դուբայ, քո գործը կբացես, բիզնես կանես… դե արաբերենն ել քեզ պլյուսա էդ դեպքում”…. ays e himnakan sxaly…u qani et balik jany inqy chhaskana, te ur ev inci hamar e yndunvum – voch mi lezu iren sovorecnel chi stacvi…
Սիրելի ընկեր Հովհաննիսյան,
Ցավոք, ինչպես դուք նշեցիք, ոչ բոլոր արաբներն են տիրապետում գրական արաբերենին, իսկ եգիպտական բարբառը իր տարածվածության պատճառով հասկանալի է գրեթե բոլոր երկրների արաբախոս բնակչությանը,նույնիսկ Մաղրիբի երկրներում այն ավելի հասկանալի է, քան գրական արաբերենը, այդ պատճառով իսկապես կարևոր է բարբառի ուսուցանումը մեր ֆալուլտետում:
Մնում է միայն հուսալ, որ գոնե մոտ ապագայում համալսարանը կբեռնվի այնպիսի տեխնիկայով, որը հնարավորություն կտա ունենալ լինգաֆոնային լսարաններ և գոնե մասամբ կծածկի խոսակցական դասընթացներ չունենալու բացը:
Մետաքս ջան, մերսի դրական արձաքանքի համար, ես այդ մասին արդեն մի տարի է մտածում եմ, նույնիսկ մեր դասախոսներից մի քանիսին եմ ասել, բայց դե գիտես երևի ականջի հետև են գցել:- D Յուրաքանչյուր մասնագիտություն մեծ նվիրվածություն և համառ աշխատանք է պահանջում, քանի որ մենք արաբագետ ենք, ապա այս ոլորտում ավելի լավ ենք նկատում առկա թերությունները: VivaCell-ի ու Orange-ի պահը շատ դուրս եկավ, դիպուկ էր ասված:-D Բայց դե եթե մեր կուրսի յոթանասուն հոգուց գոնե հինգը դառնան լավ արևելագետ, էդ արդեն լավ կլինի )))
Հարգելի Raquel Welch,
Իսկապես կարևորը ուսանողի սովորելու ցանկությունն է, և եթե նույնիսկ շատ թերություններ վերանան, նման ցանկության բացակայության դեպքում երբեք հնարավոր չէ հաջողության հասնել:
Mi kani hretorakan harts em ughghel vern asvatsi veraberyal, kani vor kartsum em shat karevor e tasn u chorn irar chkharnel, dranov chvarkabekel ays blogn u sksvats protsess@:
1) “Diletant” dasakhosneri veraberyal – chgitem um i nkati unek, bayts lezu dasavandogh bolor dasakhosneri sotshartsumneri gnahatakanner@ tatanvum en 4-5-i sahmannerum, aysinkn usanoghnern arnvazn lav en gnahatum nrants giteliknern u dasavandman vorak@, isk yete da edpes chi, uremn boghokeln el anazniv e, vorovhetev yerb petk a real verabermunk tsuyts tal grete bolorn arajnordvum en “moya khata s krayu” skzbunkov.
2) masnavor parapmunkneri arnchutyamb – uzum ek armatakhil anek, het mi mnatsek, parapelu kariq chek unena, avtomat khndir@ klutsvi. Voreve mek@ zrkvel a voreve banits masnavor chparapelu patcharov? Egypt meknats usanoghnerits vor mekn er masnavor parapel? I harke Smbatin chhashvats, kani vor na banakits praktikoren 0-akan giteliknerov het yekav yev dimets ambion masnavor parapelu khndrankov.
3) Chem karoghanum patkeratsnem, vor mi kani tari araberen sovorogh usanoghner@ zarmanum en vor turkakan u parskakan bajinneri usanoghner@ karoghanum en azat khosen, isk irenk voch. parskereni kerakanutyunn u lezvamtatsoghutyun@ hayerenin shat mot e, isk nakhadasutyan sharadasutyunn el chi tarbervum. Bnakan chi vor ed lezvov khoselu hamar anhamemat aveli kich jamanak u jank a petk?
4) Ed masnagitatsmann el shat chek lurj verabervum? Bakalavriatum chi karogh lurj masnagitatsum lini, da @ndamen@ 2 ararkayi tarberutyun a, vorn i mijiaylots kreditayin hamakargov veratsvel a, isk kerakanutyan imatsutyun@ partadir payman a texti het ashkhatelu hamar yev voch miayn, i verjo hamalsaran@ lezvakan kurserits eakanoren tarbervum e.
5) I dep chmoranam nshel,Egypt meknelu hamar antskatsvogh hartsazruyts@ tsuyts tvets, vor menk unenk voreve yerkrum cheghats u masnavor chparapats paylun usanoghner, voronk shat hstak u graget en artahaytum irents mtker@, @nd vorum mi masi dasakhosnern el arabakan qerakanakan dprotsner chen antsel, chgitem irenk ed “diletantakan” tsankum kan te che.
6) Barbari dasavandman het kapvats – pordz@ tsuyts e talis, vor mijavayrits ktrvats barbari dasavandumn arandznapes mets ogut chi berum, kani vor grakani normal himki paragayum mijavayrum aktiv usanogh@ mi amsum lratsnum a en, inch mijavayrits durs mi tarum a yuratsnum. Barbari vra kentronanalov menk irakanum voch te laynatsnum enk usanoghi hnaravorutyunner@, ayl chisht hakarak@, vorovhetev chem kartsum vor arabagetin araberen@ menak arabneri het khoselu hamar a petk.
Ekek pordzenk miasin veratsnel eghats batstoghumnern u batsasakan yerevuytner@, menak arants tsayraheghatsnelu u tats uchor irar kharnelu. I dep konstruktiv arajarkneri hamar bolorid shnorhakal klinenk.
Es liovin hamadzayn em @nker Tonikyani het. erkar-barak chem uzum qnnadatel sran, kam nran, kam el vorevici meki artahaytac mtqer@. miayn mi ban asem- lezun baci sovorecnel@, usanox@ petq e usumnasiri or@ 24 jam. ete mardu mej ka cankutyun ev iharke hamapatasxam mtavor karoxutyunner, uremn anhnar e asel, che chi stacvum, lav chen sovorecnum, metod@ sxal e. ekenq verj tanq nman animast xosakcutyunnerin. Im koxmic xorhurd- ete cankutyun ka arabaget darnal, apa partadir kerpov, dasaxosutyunneric zat, lurj zbaxvel lezvi xoracmamb, ev arajin hertin araberen barapashari lracum, orekan mnimum 20-30 bar skzbunqov. ekeq chasenq mez lav chen sovorecnum, teranum en, menq el chenq karoxanum xosel. chisht e, hamadzayn em, vor araberen@ djvaraguyn lezuneric e, bayc aynpisi lezu e, vor pahanjum e erkaratev ev karevor@ cankutyamb lecun usumnasirutyun. naev chmorananq, vor mer fakultetum menq miayn lezu chenq sovorum, ayl arevelq, mshakuyt, grakanutyun, ev chpordzenq sahmanapakvel lezvi das@ntacnerov, sa lezvi kentron che, ayl mi hamakarg, vor@ nerarum e ayd lezun, vorn el ognum e chanachel Arevelq@. isk inch veraberum e barbar-grakan lezu payqarin, es mianshanak koxm em grakan lezvi xoracman@. Barbar@ aynpisi ban e, vor miayn texum karas sovores, xoracnes, ayn el paymanakan e, te vortex es ev um het es zrucum. joxovurd kardaceq, targmaneq, sireq lezun, ev ameninch k@ntana barehajox kerpov.!!!
http://www.arevelk.info բլոգում բոլոր հայերեն մեկնաբանությունները պետք է գրել միայն հայատառ։
http://www.arevelk.info բլոգի ադմինիստրացիա։
Liovin hamadzayn em @nker Tonikyani het.Sepakan mexavorutyun@ sran nran veragrel chi kareli.Masnavor parapmunqneri dimum e ayn usanox@ ov amboxjutyamb chi @nkalum ayn inch matucum e dasaxos@ u ed parapmunqneri kariqn uni isk dranum dasaxos@ havataceq voch mi mexavorutyun chuni.Ete edpes liner uremn amboxj xumb@ parapelu kariq kunenar,isk sovorabar xmbic maximal@ erku usanox en parapum.Isk inch banavor lezvin e verabervum apa ayn zargacnelu hamar im andznakan porcic xorhurd em talis (knereq ikarke handgnelu hamar)orva mej vorqan hnaravor e shat mtacel araberen lezvov,mek mek el bararan kardal.Shat shat ognuma.Es andzamb lezvi usucman makardakic shat goh em, xosqs verabervum e te banavorin te gravorin,mi qich el menq inqners meznov piti zbaxvenq te che amen inch bardel urishneri vra shat sxala.Ev verjum knereq latinatar grelu hamar,hamakargchis het xndir ka hateren grel chi stacvum.
Հարգելի Դավիթ և Մարիամ,
Կխնդրեի, նշել, թե ում է ուղված ձեր մեկնաբանությունները:
p.s.
Եթե ուշադիր կարդաք իմ հոդվածը, ապա ես ամենևին չեմ ցանկացել քննադատել ուսանողներին և առավել ևս դասախոսներին, պարզապես ցանկացել եմ բարձրացնել շատերին հուզող մի հարց, որի քննարկման արդյունքում միգուցե հնարավոր լինի բարեփոխումներ մտցնել ուսանողական պրոցեսի մեջ: Սակայն, ցավոք, այն վերածվեց անձնական վեճի:
Հարգելի ընկեր Տոնիկյան,
Միանգամայն համամիտ եմ ձեզ հետ, որ պետք է միասին փորձել վերացնել եղած բացթողումները, և իմ գրածն էլ կարելի է համարել այդպիսի մի կոնստրուկտիվ առաջարկ:
Ինչի է ձեզ թվում թե միայն արաբերենի դեպքում են մարդիկ բախվում այս խնդրին? Ես 11 տարի անգլերեն եմ սովորել, 1 տարի մինչև դպրոց գնալը, 10 տարի էլ դպրոցում(անգլերենի խորացված ուսուցմամբ), բայց երբ առաջին անգամ հայտնվեցի լեզվակիր շրջապտում, մի 10 օր պահանջվեց որ սկսեմ հասկանալ, թե ինչ են մարդիկ ուզում ասել, մի էդքան էլ մինչև սկսեցին ինձ հասկանալ: Այս խնդիրը ցանկացած լեզու սովորող էլ ունի: Դե հիմա արաբերենի համար էլ էդ “ընտելացման” շրջանը մի քիչ ավելի երկար է տևում, ու պետք չի դրանից տրագեդիա սարքել:
Ասենք մի ֆրանսիացի Ֆրանսիայում զբաղվում է հայագիտությամբ ու հայերեն է սովորում: Ու հայտնվելով Ղարաբաղում, չի հասկանում տեղի բարբառը: հիմա ինչ անի, գնա Ֆրանսիայում գտնվող իր համալսարանի մասնագետներին, որոնք հոյակապ տիրապետում են հայերենին, սկսի բողոքել, որ իրան էդքան հայերեն են սովորեցրել բայց ինքը չի կարողանում վարժ խոսի Զանգեզուրի կամ Ղարաբաղի բարբառով? Աբսուրդ կլինի, չէ? Եթե տեեեեեեենց շատ ա ուզում ինչ որ բարբառով խոսի, պետք ա որոշ ժամանակ անցկացնի լեզվակիր շրջապատում, ուսումնասիրի բարբառային առանձնահատկությունները, ևն: Այդքանից հետո հաստատ մի բան կստացվի:
Արաբական բարբառով խոսելը ինձ համար` որպես արաբագետ, առաջնային, ոչ էլ նույնիսկ երկրորդային նպատակ չի հանդիսանում: Երեք-չորս տարի հետո էլ եթե չհասկանամ Եգիպտոսի բարբառը, ոչ կզարմանամ, ոչ դասախոսներին կմեղադրեմ, ոչ էլ ինչպես դուք եք ասում, դա ցավոտ հարցերի շարքին կդասեմ: Եթե ինձ պետք լինի տիրապետել Եգիպտոսի բարբառին, ես հաստատ մի ձև կգտնեմ դրա համար: Անհնար բան չկա, ուղղակի շաաաատ ցանկություն ու ջանք ա պետք կամ լատիներեն ասած – Voluntas, Studium, Felicitas!
Չեմ կարծում որ համալսարանում բարբառ ուսումնասիրելու անհրաժեշտություն կա: Շատ մարդիկ մեր բաժին են ընդունվում դեսպան դառնալու (այն դեպքում երբ գաղափար չունեն թե էդ ինչ ա), ձեր ասած Դուբայում գորՁ դնելու, ու նման անիմաստ աննպատակ նպատակներով, դրա համար էլ, մի որոշ ժամանակ անց սկսում են դասախոսներին մեղադրել: Եթե ինչ որ մեկը Դուբայում աշխատելու լուրջ նպատակ ունի, չի նստի ու սպասի թե դասագրքի պարունակությունը իրեն արաբական թերակղզու բարբառ կսովորեցնի:
Ուզում եմ միանամ Անիին ու ասեմ, որ մեկնաբանությունները նույնպես վիրավորելու նպատակ չունեին: Ամբողջը փաստի արձանագրություն է.. բացի այդ կարծում եմ, որ բնավ էլ անձնական վեճ չկա, ընդհակառակը, սա մեթոդի հետ կապված խնդիր է ու բնականաբար ամեն մեկն իր մոտեցումն ունի… բոլոր բարեփոխումները հենց նմանատիպ բանավեճերի արդյունքում են իրականացվում:
Դիաննա ջան, ասեմ որ բարբառի համար անհանգստանալու կարիք իսկապես չկա, ես ինքս անիմաստ եմ համարում որևէ բարբառի, նույնիսկ այդքան տարածված եգիպտական բարբառի ուսուցումը համալսարանում երկու պատճառով. նախ` լեզվակիրներից կտրված միջավայրում գրավոր տարբերակ չունեցող խոսվածքը սովորելն ուղղակի անիմաստ է, բացի այդ, գրականին քիչ թե շատ տիրապետողները հիմնականում մի երկու շաբաթում ադապտացվում են.. ու սա բնավ էլ Անիի բարձրացրած թեմայի ՑԱՎԱԼԻ ՄԱՍԸ ՉԻ: Երկրորդ պատճառն այն է, որ համալսարանն ինչպես ընկեր Տոնիկյանը նշեց, լեզվի ուսուցման կենտրոն չի, ուրեմն ինչու պիտի բարբառ անցնենք…
Կարծում եմ Սիբավեյհիի, արաբական լեզվաբանության, տաղաչափության ու մնացած “անիմաստ” տեսական առարկաների ուսուցումը շատ կարևոր է, քանի որ բացահայտում է ժամանակակից արաբական քաղաքակրթության (որը մենք բոլորս այնքաաան սիրում ենք) առանձնահատկությունների պատճառները: Համալսարանը տեսաբաններ է պատրաստում, դա է պատճառը, որ մեզ մոտ ուսուցանվող գրեթե բոլոր մասնագիտությունները “թերի” են մնում այն առումով, որ համալսարանն ավարտած ուսանողը տեսականորեն հոյակապ գիտի իր մասնագիտությունը (եթե օպտիմիստաբար դիտարկենք), սակայն պրակտիկայի պակաս ունի: Սակայն նորից նշեմ, գիտակից մարդու համար սա չի կարող բողոքի առարկա հանդիսանալ…
ՑԱՎԱԼԻՆ ԱՅՆ Է, որ ինչպես արդեն մի քանիսս նշել ենք, իսկապես կան թերացող դասախոսներ… իրավունք ունի՞ արդյոք արաբերեն լեզվի դասախոսը մտնել Համալասարանի երկրորդ կուրսի լսարան (ընդամենը երկրորդ կուրս, ոչ թե չորրորդ կամ մագիստրատուրա) ու maf’ul bihi թեման տետրի էջից կարդալով բացատրել… իրավունք ունի՞ արդյոք երկրորդ կուրսի դասախոսը թերանալ հրամայական եղանակի կամ թվականների կազմության հարցում, հենց թերանալ, ոչ թե վրիպել, կարող եմ շատ այլ օրինակներ բերել բառապաշարի հետ կապված….
!!!!!
ՑԱՎԱԼԻՆ ԱՅՆ Է, որ չորս տարվա ընթացքում դասախոսները չեն կարդում ուսանողների գրած կուրսային աշխատանքները, էսսեները, հետո նաև դիպլոմային աշխատանքը, ու բնականաբար ուսանողը զրկվում է իր գիտական աշխատանքի մասին առողջ քննադատություն լսելու հնարավորությունից, հերթական անգամներ թույլ է տալիս նույն սխալները (որովհետև ոչ ոք չէր ուղղել), արդյունքում` համալսարանն ավարտում է մի “գիտնականիկ”, որը հետագայում սկսում է իր խզբզանքներով ու գրագողությամբ գլուխ ցավացնել… հենց այն մարդկանց գլուխը, ովքեր ժամանակին չէին կարդացել նրա աշխատանքները, որպեսզի զրկեին դիպլոմ ստանալու հնարավորությունից: Ու սխալ տպավորություն է ստեղծվում, թե երևույթի մեղավորը դասախոսներն են.. Բայց սա ԵՐԲԵՔ էլ դասախոսի սխալը չի. բնական է, որ մեղմ ասած հաճելի բան չի կարդալ 70 աշխատանքներ, որոնց ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՄԱՍԻ “հեղինակները” բնավ հետաքրքրված չեն ոչ իրենց թեմայով, ոչ էլ առավել ևս մասնագիտությամբ, ոչ էլ մի թեթև ջանք են թափել գոնե լավ շարադրելու իրենց արտագրությունները.. ՑԱՎԱԼԻՆ ԱՅՆ Է, որ այդ 70 հոգուց գոնե կեսը առաջին ու երկրորդ կուրսերում չեն կտրվել, ու դրա պատճառը մեր կրթական համակարգի բոլորիս հայտնի “առանձնահատկությունն” է:
Թվում է պիտի կրկնվի “երկիրը երկիր չի” արտահայտությունը, որով հայերս փորձում ենք լուծել մեր պրոբլեմները, բայց երկիրն արդեն երկիր է դառնում ու Համալսարանն էլ Համալսարան է, ուղղակի պիտի մի քիչ մաքրվի մոլախոտերից:
Ու համոզված եմ, որ ՑԱՎԱԼԻները հերթով կվերացվեն` հաշվի առնելով վերջին շրջանում մեր ամբիոնում տեղի ունեցած դրական փոփոխություններն ու ԸՆԿԵՐ ՏՈՆԻԿՅԱՆԻ շնորհիվ կազմակերպվող ուսանող – դասախոս համագործակցությունը, դրան ավելացրած Arevelk.info-ի ստեղծումը: Շնորհակալություն
Ani jan, khndir@ Dzer grats@ vorpes andznakan viravorank @ndunelu mej che, ayl nranum, vor problemner bardzratsneluts tsankali e pordzel chisht sheshtadrumner dnel, vor karoghanal real lutsumner gtnel, isk yerb irakan problemner@ toghats yerrordakannern enk araj kashum amen inch mnum a enpes inchpes ka.
I dep paron Gevorgyan hajord angam khostanum em hayatar grel:))))
Hargeli Ani gracs meknabanutyun@ verabervum e inchpes dzer grac nyutin aynpes el toxac myus meknabanutyunnerin.Konkret andzanc uxxvac che.
Մեջբերում Մետաքսյայի մեկնաբանությունից.
“ՑԱՎԱԼԻՆ ԱՅՆ Է, որ այդ 70 հոգուց գոնե կեսը առաջին ու երկրորդ կուրսերում չեն կտրվել, ու դրա պատճառը մեր կրթական համակարգի բոլորիս հայտնի “առանձնահատկությունն” է:”
Ինչի կեսը? Կարծում ես մի տարում 35 հոգի արաբագետ կարա դառնա? ԱՄԵՆԱՇԱՏԸ 10-15@ կդառնան (չնայած դեռ դա էլ ա շաաաաատ նորմալ):
Ռեալ ես համարում, որ առաջին կուրս ընդունվեն 60-70 հոգի, բայց ավարտեն 15@? Իդեալականորեն տենց պետք ա լինի, բայց… Որ ասենք տարեկան 200 իրավաբան մենակ ԵՊՀ-ն ա տալիս, էդ դեռ ոչինչ, բայց իրոք ՑԱՎԱԼԻ ա, որ տարեկան 70 հոգի իրենց մի կոչում են յուրացնում, որի իրավունքը, իմ խորին համոզմամբ, շաաաաատ քչերը ունեն:
Հիմա ինչ անել? Էս էն եզակի դեպքերից ա, երբ ոչ մի ռեալ լուծում չեմ տեսնում… Չի լինի, որ ամեն տարի ընդամենը 10 հոգի ընդունվի մեր բաժին, չի էլ լինի որ տարեկան 30 հոգի դուրս մնա համալսարանից…
բա ինչ անել?
Erexeq jan ov piti lav masnaget darna na kdarna,isk mnacacner@ avarteluc heto kzbaxven nranov inch@ npatakaharmar kgtnen u de es liovin orinachap em hamarum.Uxxaki anhanrin e vor tarekan 70 arabaget avarti u bolorn ed gorcov zbaxven,edqan shat arevelageti kariq mer mot hastat chka.
tarekan 70, isk mer kursi depqum 83 …. iskapes cavali e, erb asenq vomanq arevelaget arabaget en kochvum bayc harcnum en te HIJRAN OVA, kam el erku tox chen karoxanum kardal,,, de shaterin miayn diplomn e petq asenq OJITI hamar, vomanc papayi axjka kam txu sovorel@, de iroq normal chi,,,, bayc aynuamenayniv kan depqer el erb mard@ sirelov e dimum fakultet u sirov el sovorum e sa areden lav e, isk es nman shat mardkanc gitem henc miayn mer kursic, hamozvac em vor myus kurserum el kan,,, isk nranq ovqer miayn aranc giteliqi txti ktor en uzum tox korchen ,,,, ARAJ ARAJ AREVELAGET… (hogov arevelaget ev voch te matyani hamarov)
Սոնա ջան, ես գրել էի, “ԳՈՆԵ”…. իհարկե, մեր հանրապետությանը, որ շատ սահմանափակ արտաքին քաղաքական կապեր ունի, նույնիսկ ՏԱՐԵԿԱՆ 10 արաբագետն էլ շատ է (հաշվում եմ, որ ամենաշատը 3-ը դիվանագետ կդառնան, մի 2-3-ը կհամալրեն տարբեր հայկական համալսարանների պրոֆեսորադասախոսական կազմը, մյուս 4-5-ն էլ թարգմանչությամբ կզբաղվեն, նկատի ունեմ` ոչ գիտական թարգմանչությամբ):
Համաձայն եմ, որ ռեալ չի, որ ընդամենը 10 հոգի ընդունվեն ֆակուլտետ, բայց ռեալ եմ համարում, որ ժամանակի ընթացքում ոչ ընդունակ ուսանողներին դուրս թողնելու ադաթ ձևավորվի, որպեսզի ընդունված 70 հոգուց գոնե միայն կեսը ավարտեն… իսկ երբ ընդամենը 30 շրջանավարտ ունենալու ավադույթը կամրապնդվի, կարելի կլինի մտածել նաև այս ցուցանիշը մինչև 10-ը պակասեցնելու մասին:
Ու ոչ մեկ չի ժխտում,որ 70 հոգու մեջ կարող են շատ նվիրված արևելագետներ լինել… կարծում եմ այս բլոգի հոդվածների ու մեկնաբանությունների հեղինակները դրա վառ ապացույցն են.. Մենք սովորել ենք 70 – 80 հոգու պայմաններում, պատկերացրեք, թե ինչ հոյակապ արդյունքների կհասնեինք 30 հոգու պայմաններում (օրինակի համար բակալավրիատի ընթացքում նախատեսված գիտական աշխատանքների մեջ)….
Մնում է միայն մաղթել Good Luck to Our Faculty
Շնորհակալություն բոլորին իրենց մտքերը և կարծիքները հայտնելու համար: Ոնց հասկացա մի քանիսի համար իմ գրածը շատ կարևոր և հրատապ խնդիր է, մյուսների համար ուղղակի անհեթեթություն, ինչևէ, ես կփորձեմ պատասխանել ձեր մեկնաբանություններին այնքանով, ինչքանով այն վերաբերում է իմ գրածին:
1. Քանի որ բովանդակությունը քննադատելուց բացի, քննադատվեց նաև վերնագիրը, ես միայն ցանկանում եմ ասել, որ ես քնից մի օր չեմ արթնացել և որոշել գրել, իսկ այնուհետև այն վերնագրել որպես “ցավալի փաստ”: Ես նշել էի միայն երկուսը, սակայն, ինչպես տեսանք, ցավալի փաստերը շատ ավելի շատ են: Չեմ ցանկանում խորանալ, միգուցե երբ ավարտեք, արդեն աշխատեք, այդժամ կզգաք ցավալի փաստերը :
2. Բազմիցս նշվեց, որ պետք է զբաղվել ինքնակրթությամբ: Այո, իրավացի եք, պետք չէ սահմանափակվել միայն օրվա դասով, պետք է շատ աշխատել: Եվ քանի որ բերվեցին օրինակներ, ես ցանկանում եմ բերել իմ օրինակը: Անցած չորս տարիների ընթացքում ես ունեցել եմ շատ լավ դասախոսներ, մեր խմբում իմ իմանալով ոչ ոք չի պարապել, դրա կարիքն էլ չի եղել, քանի որ ստացել ենք լավ գիտելիք, մնում էր ուղղակի մի քիչ աշխատել:Չորրորդ կուրսում մեր խումբը կազմված էր յոթ հոգուց, և յոթն էլ մեկը-մեկից սովորող, խմբում իսկապես կար առողջ մրցակցություն, և ես չեմ կարող մոռանալ իմ համալսարանական կյանքի ամենատխուր օրը` իմ արաբերենի վերջին դասը, չեմ կարող նաև չնշել պրն. Ասատրյանի հետևյալ խոսքը.” Հազվադեպ են հանդիպում այնպիսի խմբեր, երբ րոպեներն ես հաշվում,թե երբ պիտի սկսվի դասը, և չես ուզում, որ այն ավարտվի”: Ինձ համար սրանք շատ արժեքավոր խոսքեր են, արժեքավոր ցանկացած գնահատակից: Սակայն սա այն չէ, ինչը ես ցանկանում էի ասել այս հոդվածով կամ նյութով: Խոսքը վերաբերվում է խոսքին ավելի շատ ուշադրություն դարձնելուն:
Վերը նշված մեկնաբանությունները ամբողջացնելով` ցանկանում եմ անել մի համեմատություն: Երբ արաբները դժգոհ էին Օմայյան խալիֆներից և ցանկանում էին գահընկեց անել նրանց, շատերը զենքը ձեռքին դուրս եկան նրանց դեմ, ինչպես վարվեցին շիաները և խարիջիականները, իսկ մյուսներն էլ ընտրեցին պասիվ դիմադրություն, որի հետևանքով ձևավորվեց սուֆիզմը: Նրանց բոլորի նպատակը մեկն էր, և չենք կարող ասել, թե որ մեկն էր ճիշտ և որ մեկը սխալ: Եվ եթե այս մարդիկ ցանկանում էին վերադարձնել Մարգարեի հաստատած կարգերը, որոնք աղավաղում էին աշխարհիկ խալիֆները, ապա այս դեպքում հակառակը, բոլոր ուսանողները ցանկանում են ավելի լավը տեսնել իրենց համալսարանը և իրենց ֆակուլտետը: Եվ այստեղ ևս բոլորիս նպատակը նույնն է: Եկեք լավատես լինենք և բոլորս միասին կառուցենք մեր երազանքների և ապագայի համալսարանը:
Ընկեր Տոնիկյան, շնորհակալություն նկատառումների համար, հաջորդ անգամ անպայման հաշվի կառնեմ )))
Սիրելի ուսանողներ և դասախոսներ,
աճող հետաքրքրությամբ հետևոմ եմ Անիի նախաձեռնած քննարկման ընթացքին։ Ուզում եմ նաև շնորհակալություն հայտնել այս բլոգի ստեղծմամբ ընձեռված հնարավորության համար Խաչիկին։ Ցավոք, այս պահին ժամանակս ներում է միայն մի քանի դիտարկում անելու, սակայն առաջիկայում, կարծում եմ, հանդես կգամ թեման շարունակող առանձին հոդվածով։ Այժմ, սակայն, մի քանի դիտարկում՝
1. Քննարկումը ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ մեր գլխավոր թերացումը ԿՐԹԱԿԱՆ ՊԱՏՇԱՃ ՄԻՋԱՎԱՅՐԻ ԲԱՑԱԿԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆ Է։
2. Այդ միջավայրթ նշանակում է հստակ աշխատող մեխանիզմներ, որոնցով առաացող հարցերը պարփերաբար առաջադրվու ու լուծում են ստանում, այլ ոչ թե կուտակվում և միանգամայն հասկանալի էմոցիոնալ պորտքման տեսք ընդունում, ինչպես նաև կրթական գործընթացի բոլոր մասնակիցների՝ ուսանողների, դասախոսների, վարչական աշխատողների հարաբերությունները կարգավորող մշակույթ։
Եթե Ձեզ կհետաքրքրի, արձագանքե՛ք։ Պատրաստ եմ բացել քննարկումը առաջին իսկ արձագանքի պարագայում։
Ձեր՝ սկ
ԲՈԼՈՐԻՆ. Չդիտեմ, երևի մոռացել եք, բայց ԽՍՀՄ տարիներին մեր ֆակուլտետը առանձնահատուկ դեր ուներ: Մեր ֆակուլտետից դուրս էին գալիս լավագույն դիվանագետները ու գաղտնի ծառայությունների աշխատակիցները(Հայաստանի մասշտաբով, եթե ոչ ավել): Ի դեպ, ԱՄՆ տարբեր համալսարանների օրինակ Յելի Middle East Studies ֆակուլտետը՝ չհաշված մյուս ինստիտուտները, որ առանձին-առանձին կենտրոնացած են արաբական տարբեր երկրների ուսումնասիրությամբ ու մասնագետներ են պատրաստում ըստ տվյալ արաբական երկրի (նույն կերպ Անգլիայում, Գերմանիայում և այլն ): Ճիշտ է, ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Հայաստանը չէր կարող նույն տնտեսական, քաղաքական շահերը հետապնդեր ու մեծ ազդեցություն ունենար, բայց մեր ֆակուլտետը, իմ կարծիքով, ամբողջովին կորցրել է իր նախկին դերը: Կոնկրետ մեր բաժինը ամենաշատը 15 ուսանող ուներ: Հիմա ամեն տարի 70 շրջանավարտ է լինում, որոնից մոտ 30 տոկոսը բա-բի-բուից էն կողմ ոչ մի բան չգիտի: Սա, իրոք, խայտառակություն է, որի համար պատասխանատու են բոլորը ովքեր կապված են այս մասնագիտության հետ սկսած ուսանողներից. եթե իհարկե հաշվի չառնենք ու պարզ ճշմարտությունները:
P.S. նախորդ կոմենտի վերջին տողում պիտի լիներ- երկիրը երկիր չի ու էշ երկիր ա պարզ ճշմարտությունները:
ՍՄԲԱՏԻՆ. Լրիվ համաձայն եմ քո հետ, չեմ կարում հասկանամ ինչի պատմական բլոկի ուսանող լինելով անցնում եմ արաբերենի տեսական քերականություն, ընդհանուր լեզվաբանություն ու անտրոպոլագիա: Համաձայն եմ նաև դասագրքերի պահով, Բաչկարյովի զիբիլ գիրքը վառ օրինակ: Վերջին տարիներին նոր-նոր մեր ամբիոննա սկսում դասագրքեր գրել, բայց դրանք էլ դեռ բվական չեն: Բարբառի պահով էլ եմ համաձայն:
ՆԱՌԱՅԻՆ. Նառա քո հետ էլ եմ համաձայն, հաճախ ոչ պիտանի բառապաշար ենք սովորում, ընդհանրապես լեզվի ուսուցումը մի քիչ անկանոն ա տարվում: Ոչ պիտանի բառապաշարի համար օրինակ բերեմ նույն Բաչկարյովի զիբիլը:
ԸՆԿԵՐ ՏՈՆԻԿՅԱՆԻՆ. Ընկեր Տոնիկյան զարմանալիա, որ սոցհարցումների արդյունքները որպես փաստ եք ներկայացնում: Օրինակ ես սովորաբար հավես չեմ ունենում լրացնելու, առանց կարդալու բոլորին 5 եմ շարում ու տալիս նաև լուրջ չեմ վերաբերվում էտ հարցմանը: Դիլետանտ համարվող դասախոսներից շատերը մարդկային առումով շատ լավ մարդիկ են ու ուսանողները գնահատելիս ավելի շատ անձնական վերաբերմունքից ու մարդկային հատկանիշերից ելնելով են բարձր գնահատում և օբյեկտիվ չեն մասնագիտական որակները գնահատելուց:
Ինչ վերաբերում ա անհատական պարապելուն, ոչ ուսանողներին, ոչ էլ դասախոսներին ա կարելի մեղադրել: Պատճառը նորից -նա: Եթե նորմալ երկիր լիներ, պարապելու վրա հույս դրած ուսանողները վաղուց դուրս մնացած կլինեին: 3 ու 5 կետերի հետ էլ լրիվ համաձայն եմ:
ԴԱՎԻԹԻՆ ՈՒ ՄԱՐԻԱՄԻՆ. Համաձայն եմ, մեծ դեր ունի ինքդ քո վրա աշխատելը, առանց դրա լուրջ արդյունքի չես հասնի, բայց լավ հիմքեր դնելու համար դասախոսն էլ մեծ դեր ունի: Մարիամ ջան ասում ես գոհ ես գրավոր ու բանվոր դասավանդումից, բայց մոռանում ես, որ ամեն ուսանողի չի վիճակված ընկեր Մանուկյանի պես դասախոս ունենալ:
ԴԻԼԱՆՅԱՆԻՆ. Սոնա, սպասի կհասնես երրորդ կամ չորրորդ կուրս,ոտդ արաբական երկիր կընկնի էն ժամանակ կորոշես նպատակահարմար ա բարբառներին ուշադրություն դարձելը: Թե չէ տառերը նոր եք վերջացրել:
ԲՈԼՈՐԻՆ, ՈՎՔԵՐ ԿԱՐԾՈՒՄ ԵՆ ԲԱՐԲԱՌՆԵՐԻ ԴԱՍԱՎԱՆԴՈՒՄԸ ՆՊԱՏԱԿԱՀԱՐՄԱՐ ՉԻ: Ինչքան էլ չուզենք, ամեն մի արաբական երկրում բարբառները կամաց-կամաց դե ֆակտո իրանց վրա են վերցնում գրական լեզվի դերը: Սիրիայի բարբառը, որ գրականին ամենամոտիկն ա, էլի սիրիացիների մեծ մասը խնդիրներ ունեն իրանց գրական լեզուն հասկանալում: Չհաշված էն ,որ արաբական հեռուստաալիքների լեզուն, բացի լուրերի թողարկումներից, հիմնականում տեղական բարբառբերն են, իսկ եգիպտականն ու լևանտի ամենատարածվածն ու հասկանալին են: Այնպես որ կարելիա շաբաթական մի ժամ բարբառին տրամադրել:
Մուշեղ,
Բակալավրիատը ընդհամենը մեր մասնագիտության ներածական մասն ա ու չեմ կարծում, որ ներառում ա բարբառի ուսումնասիրություն: Համալսարանում բարբառ անցնելը անիմաստ ա,որովհետև էլի սենց թե նենց տեսական ուսումնասիրություն ա լինելու, որը քեզ արաբական երկրում մեկա չի փրկի (համենայն դեպս սզբնական շրջանում որ հաստատ): Կարող ա երկու ամիս “տանջվելու” փոխարեն մի ամիս “տանջվես”, բայց էդ էական տարբերություն չի: Երեք-չորս տարի հետո, որ հայտնվեմ արաբական երկրում,բնական ա, որ տեղի բարբառը չեմ հասկանա,ու նորից եմ կրկնում, դա ինձ բացարձակ չի զարմացնի ու բողոքների ու դժգոհությունների առիթ չի դառնա: Իսկ եթե ասենք տարիներ հետո, երբ տարածաշրջանային բարբառները ՏԵՂՈՒՄ ուսումնասիրած լինեմ (և տեսականորեն, և գործնականում), որոշ ժամանակ լեզվակիր միջավայրում ապրեմ ու դրանից հետո էլ չհասկանամ էդ բարբառը, այ էդ արդեն լուրջ մտորումների տեղիք կտա! Հավատաց եղի, որ իմ համոզմունքները դիտարկումների ու առանձին օրինակների հիման վրա արված հետևությունների արդյունք են ու արաբերենի տառերի հետ կապ չունեն:
Մեկ էլ մի հատ հարց. բացի արաբերենից, ինչ-որ լեզու կա որ երկար ժամանակ սովորել ես ու առաջին անգամ լեզվակիր միջավայրում հայտնվելով հասկացել ես թե ինչ են մարդիկ ուզում ասած լինեն (նույնիսկ եթե տվյալ երկրում խուսում են զուտ գրական լեզվով)? Արաբերենը, իհարկե, անհամեմատ ավելի ծանր դեպք ա!
MUSHEGHIN
Mushegh, yst dzer asatsi – qadj tsanot eq arevmtyan institutneri pordzin – dasavandman volortum. Da hrashali e. Isk cheq karcum, vor dzer nman usanoghy nuyn Yale-i hamalsaranum amenevin el anlurj cher verabervi iren trvats soc.harcman tertikin. Inchpes giteq, ayntegh da kochvum e – evaluation form. petq che hima karchel ayn pasteric, vor axr irenc mot urisha, axr irenc mot senca – nenc chi… bayc pasty mnum e past, vot mer usanoghy “haves chuni” da ani – isk heto inch vor pahanjner e narkayacnum…de mi haves uneceq – tesnem senc anhaves mer fakultety ur piti hasni..
Khachik, xndrum em nerel im latinatar commentnery)
RAQUEL WELCH-ին. Հարգելի Ռաքել. Քաջ ծանոթ չեմ արևմտյան փորձին, բայց որոշ տեղեկություններ ունեմ իրանց դասավանդման մեթոդներից, առարկաներից, նպատակներից:
Սոցհարցմանն էլ անլուրջ եմ վերաբերվում, որովհետև՝ առաջին պատճառը նշել եմ վերևում. սոցիոլոգիական հարցումները արվում են ձևի համար,երկրորդ՝ դրանց համալսարանի ղեկավարությունում ոչ ոք ուշադրություն չի դարձնում. եթե նույնիսկ մի ամբողջ կուրս 1 նշանակի մի որևէ դասախոսի ու բողոքի, մեկա իրան նկատողություն էլ չեն անի, եթե սվոյ մարդ լինի, քանի որ Հայաստանում լրիվ ուրիշ սկզբունքներ են գործում: Երրորդ. մի անգամ տեսել եմ ռեկտորատի աշխատողները կարդում են հարցման թերթիկի առաջարկությունների ու բողոքների բաժնում ուսանողների գրածները ու կայֆ են բռնում: Այդքանից հետո դուք զարմանում եք ինչի եմ անլուրջ ու անհավես վերաբերվում?:
Ինչ վերաբերում ա Յելին կամ ցանկացած ուրիշ լուրջ համալսարանի, բնականաբար ցանկացած ուսանող էլ ավելի լուրջ կվերաբերվեր, քան թե մեր համալսարանին: Ու կարծում եմ ԵՊՀ-ն դեռ չի կարա համեմատվի, նույնիսկ արևելաեվրոպական երկրների համալսարանների հետ:
Նախ շնորհակալություն հարգելի Անիին հոդվածի համար:
Որքան հասկացա մի մասը կողմ է բարբառների ուսումնասիրությանը, մի մասը` դեմ: Իսկ հնարավոր է արդյոք լրացուցիչ պարապունքներ կազմակերպել (ֆակուլտատիվ) բարբառների ուսումնասիրության համար շաբաթական ասենք 1 անգամ, որ նրանք ովքեր որ շատ են ուզում բարբառ ուսումնասիրել, ուսումնասիրեն այդ բարբառը` փոքրիկ ֆիլմեր դիտելով տվյալ բարբառով:
Բավական երկար ժամանակ չէի եղել կայքում, ու լավ քննարկու է ընթացել: Խաչիկ տեսնում ե՞ս, բա որ ասում էի:
)
Դիլետանտ բառը օգտագործել եմ ելնելով բազմաթիվ ընկերներ-համակուրսեցիներիս բողոքներից:Ինքս, փառք Աստծո, ուսանել եմ բավական լավ երեք մասնագետների հետ` Դուք, Ռոմանը և Մինասյանը: Իսկ իմ կուրսի մի շարք ուսանողներ «հետ էին ընկնում» ու անգամ դասի չէին ուզում գնալ, իրենց լեզվի դասախոսի պատճառով ու ամեն դասամիջոցի ծիծաղում էին, որ տարրական բառերի թարգմանություն չգիտի ու անգամ նախադասություն վերլուծելու համար դիմում է Մինասյանի օգնությանը:
ՄՈՒՇԵՂԻՆ> Respect!
Ms TONIKYAN> Ձեզ, թերևս, մի քիչ երկար կգրեմ:
Բարբառի հետ կապված, շիտակություն կա Ձեր նշածում, բայց իմ օինակով, եթե ժամանակին փոքր-ինչ իմանայի, թե իրենից ինչ է ներկայացնում Եգիպտոսի բարբառ կոչվածը, ապա 3 ամիս կշահեի:
Սոց.հարցումը: Ես, որ միշտ փորձել եմ օբյեկտիվ գնահատել, արել եմ սուբյեկտիվ բաներ նույնպես, Հատկապես երեք դասախոսների նկատմամբ` Ձեր, Մինասյանի ու Ալվինա Հովհաննիսյանի: Ամբողջ հարցումը գնահատում էի 5: Համոզված եմ, նման սուբյեկտիվ բաներ շատերն են արել, որն էլ բերել է միջին գնահատականի 4-5 արդյունքը:
Վերջում կցանկանայի ուրախությունս ու respect-ս հայտնել Ս.Կարաբեկյանին, Ա.Հովհաննիսյանին ու Ձեզ, որ այս կայքում եք, կարդում եք ու պատասխանում: Այսինքն ձայնը լսելի է: Իսկ ուսանողները, հուսամ, կքննադատեն կառուցողական ու կգովաբանեն համեստ, որ ամեն ինչ էլ ավելի լավացնենք` «CHANGE. We can believe in» B.O.
Հարգելի Անի,
Շնորհակալություն մեկնաբանության համար: Ձեր դիտարկումը շատ ճիշտ է, բայց, ցավոք, ներկայիս ԵՊՀ-ի պայմաններում դա հնարավոր չէ կիրառել:Արտասահմանյան բուհերի մեծ մասը բուհի ներսում ունի լեզվի կենտրոն, որտեղ ուսանողներին հնարավորություն է տրված ընտրել այն լեզուները, որոնք իրենց պետք են մասնագիտական գիտելիքները խորացնելու համար: Մեր համալսարանում ժամանակին որքան գիտեմ ուզում էին հիմնել այդպիսի մի կենտրոն, բայց ներկայումս այդ գործընթացը դադարեցվել է: Ին շա Ալլահ ապագայում այս, ինչպես նաև այլ խնդիրներ գոնե մասամբ կստանան համապատասխան լուծումներ :-Ճ
Քանի որ խոսքը գնաց մեր ֆակուլտետի թերությունների մասին,մի թերություն էլ ես ավելացնեմ:Ես ` Արևելագիտության ֆակուլտետի,Իրանագիտության ,երկրորդ կուրսի ուսանողուհիս խոսում եմ իմ ամբողջ համակուրսեցիների անունից:Մենք պահանջում են վերահսկել դեկանատի աշխատանքները:Նրանց աշխատանքը թերի է,նրանք սխալ տեղեկություններ են տալիս,որից տուժում են մենք ` ուսանողներս:Օրիանակ այսօր մի խառնաշփոթ իրավիճակ էր ստեղծվել դեկանատի աշխատակիցների թույլ տված սխալի պատճառով:Ասացեք խնդրում եմ հարգելի ընթերցողներ,միթե դժվար Է ուսանողին ճիշտ տեղեկություն տալ թե այսինչ առարկայից քննություն է,թե ստուգարք:Իսկ եթե ստուգարք է,բալերով է այն, թե ոչ: 09.02.2010-ից արդեն դասի ենք ու մինչ օրս պարզ չեն այդ հարցրերը:Մեզ հայտարարում են,որ այսինչ առարկայից գրավոր չենք գրելու,ու մեկ էլ հանկարծ պատահական գրավոր:Խնդրում եմ վերահսկել դեկանատի աշխատանքները,նրանց թյուրիմացություններից սրվում են ուսանող և դասախոս հարաբերությունները,ինչը շատ ցավալի է:Ցավալի է երբ նրանց թույլ տված սխալի պատճառով ստիպված ես լինում տանոլ քո ամենասիրած դասախոսի բարկությունը:Իմ համակուրսեցիներից շատերը և նաև ես արդեն կասկածում ենք ` շարունակենք սովորել այս ֆակուլտետում ,թե վերցնենք մեր գործերն ու հեռանանք:Ախր դա մարդկային վերաբերմունք չէ:Մենք այս վերաբերմունքը հանդուրժում ենք դեռ առաջին կուրսից ` հույս ունենալով որ ամեն ինչ շտկվելու էր:
Շնորհակալ եմ ուշադրության համար:
Անի ջան, նախ և առաջ ողջունում եմ ձեր այս նախաձեռնությունը, շնորհակալություն: Նախ անդրադառնամ այն փաստին, որ Հայաստանում դեռ հիմնականում կարծում են, թե Արևելագիտությունը առավելապես բանասիրության ֆակուլտետ է, ինչն այդպես չի: Եվ հետո, ժողովուրդ ջան, հային հատուկ բնավորությամբ ամեն ինչ տրագեդիայի մի վերածեք. ամեն տեղ ել պետք է լինի թե’ վատի և թե’ լավի առկայությունը, որպեսզի լավ նկատվի ու գնահատվի, հիմա մեկը թող պարապի, այդ կերպ ստանա, մյուսը սովորելով, միևնույն է նրանք ովքեր զարտուղի ճանապարհներով են ստացել իրենց գնահատականը, արդյունքի չեն հասել, չեք զգում, որ հենց ձեր կուրսում արդյունքի են հասել սովորողները, ձեզ կարծում եմ վնաս կամ օգուտ չի լինի նրանց ֆակուլտետում սովորելուց կամ հեռացվելուց: Չի կարելի էդպես: Իսկ վստահ կարող եմ ասել, որ կան դասախոսներ, ովքեր պարապում են ու գիտելիք հաստատ տալիս են, օրինակ Ս. Տոնիկյան: Կամ օրինակ բերեք մի երկիր, որտեղ բոլորն աշխատում են իրենց մասնագիտությամբ, ոչ ոք նախապես չգիտի` ընտրելով մասնագիտություն հետագայում որտեղ է աշխատելու: Կամ Հայաստանում թվեք մի կառույց, համակարգ, որտեղ դուք ձեր մասնագիտությամբ կաշխատեք ու կօգտագործեք ձեր հմտությունները:
Ինչ վերաբերում է բուն թեմային` արաբերեն լեզի ուսուցմանն ու, առհասարակ, մեր ֆակուլտետին, կարծում եմ ուղղակի անհրաժեշտ մշակել հստակ մեթոդ, կազմել մեզ համար, մեր ուսումնական պլանին համապատասխան դասագիրք և այդտեղից սկսել առաջ ընթանալ, և ոչ թե բերել միանգամայն տարբեր մեթոդիկայով դասավանդվող հեղինակավոր ԲՈՒՀ-երի դասագրքեր: Ինչ վերաբերում է բարբառներին, մենք ունենք շատ լավ դասախոսներ, որոնք հիմնականում բարձր կուրսերում են դասախոսում և կարող են ուղղակի դասերի ընթացքում ծանոթացնել ուսանողներին բարբառների հետ, այդ հարցը այնքան էլ հրատապ չի, համամիտ եմ տեսակետի հետ, որ բարբառ սովորելու համար ուղղակի լեզվակիրների միջավայրում գտնվել է պետք, իսկ մեզ անհրաժեշտ է կենտրոնանալ ստացած տեսական գիտելիքը կիրառել փորձելու վրա, այլապես ոչ մի ուսանող էլ չի կարողանա տիրապետել խոսակցական արաբերենին անգամ փայլուն երեխաները:
Ինձ շատ ուրախացրեց այն հանգամանքը, որ այժմ գոնե դիպլոմայիններին ավելի մեծ ուշադրություն են հատկացնում, դա պետք է նաև ամբիոնը պարտադրի, որովհետև մեր դասախոսներից ոմանք, ընթացքից անտեղյակ լինելով, չգիտես ինչ հիմունքներով գնահատականներ են դնում, առանց ուսանողին ճանաչելու հիմնավորում իրենց քայլը, հետո զղջում, ինչն այդ ուսանողին ոչինչ չտվեց, գոնե լավ է, որ ինչ-որ բան փոխվել է: Շնորհակալ եմ իմ շատ սիրելի դասախոսներին արձագանքելու համար:
Indz knereq, bayts duq zarmanali mardik eq. Inchi eq ays blogum hayeren shpvum? Inchi en dzer sireli dasakhosner@ ays blogum yev dzer faculty-um hayeren dasavandum? Rusakan banasirakanum, romano-germanakanum kam Slavyansky-um lsel eq vor hayeren das varen kam blogerum hayeren shpven? Yes ayjm danieren grakanutyun em sovorum (voch Daniayum). Menq khosum enq voch te germaneren, ayl danieren. Qani kopeki gin uni arevelagitutyan faculteti diplom@ (im barekamnerits 3 hogi arden avartel en ayd facultet@ – yev araberenin chen tirapetum), ete arevtrakann aveli lav e khosum araberen qan shrjanavartner@. Ur e dzer kayq@ kam blog@ araberenov? Vortegh en dzer grakanutyan fonder@ hamalsarani faculteti kayqum? Inchu en 1-2 kurserum dzez dasavandum hayerenin tirapetogh dasakhosner? Aveli lav che ayd himar facultet@ toghneq u arab dasakhos vardzeq, isk diplomn ayjm kareli e stanal amen tegh. Orinak haykakan banasirakanum, kam patmakanum u mijazagayinum. Jamanak mi kortsreq.