www.arevelk.info բլոգի հարգելի հեղինակներ և ընթերցողներ։ Սույնով խնդրում ենք այս բլոգում հայոց լեզվով մեկնաբանություններ գրելիս չօգտագործել լատինական այբուբենի տառերը։ Խնդրում ենք հայերեն մեկնաբանությունների համար օգտվել հայոց այբուբենի ընձեռած հնարավորություններից։
Home » Լուրջ » Հայերենը պետք է գրել հայատառ
Հայերենը պետք է գրել հայատառ
Հրապարակման ամսաթիվը`
Feb 15th, 2010 //
28 մեկնաբանություն
Hargeli Khachik Gevorgyan,
Metsapes gnahatelov Dzer katarats ashxatnqy ARMACAD-i shrjanaknerum, xstoren hamadzayn chem verohishyal nkatoghutyan het. Hamarum em, vo “petq e grel hayatar” arthahaytutyuny karogh eq gorcacel dzer usanoghneric referatner stanalu hamar. Isk ays internetain taratsqum xndrum em tal mardkanc azatutyun – irenc mtqery artahaytelu arumov…lini da hayatar, te latinatar.
kankhav shnorhakal em.
Մեծարգո Raquel Welch,
Կարծում եմ նախևառաջ պետք է կարողանալ տարբերակել նկատողությունը խնդրանքից: Չգիտեմ որտե՞ղ եք դուք նկատել «պետք է գրել» արտահայտությունը Խ. Գևորգյանի այն հաղորդագրության մեջ, որին արձագանքել եք, բաց դա ամենևին կարևոր չէ:
«Ուսանողներից ռեֆերատներ ստանալու» ակնարկն էլ տեղին չէ, քանի որ անգամ ամենասարսափելի երազում էլ, որևէ ուսանողի մտքով անգամ չի անցնի, այսպես կոչված, լատինատառ հայերենով գիտական աշխատանք ներկայացնել:
Ինչ վերաբերում է «մտքերն ազատ արտահայտելու» Ձեր խնդրանքին, ապա չեմ կարծում, որ մեսրոպատառ հայերենը Ձեզ կամ որևէ մեկին կարող է զրկել որևէ միտք արտահայտելուց, անշուշտ դրա առկայության դեպքում միայն…
Եվ ի վերջո կարծում եմ, Ձեր մտքով անգամ չի անցի անգլիալեզու համացանցային էջում հայատառ կամ արաբատառ անգլերենով ուղերձ թողնել: Հետաքրքիր է, ինչու՞ եք մտածում, որ հայալեզու կայքի դեպքում պետք է ունենալ այլ մոտեցում:
Հարգանքներով:
Լրիվ համամիտ եմ Խաչիկի հետ. ճիշտ է, կան մարդիկ, որոնց համար գուցե դժվար է հայերեն տառերով գրել` հայերեն ստեղնաշարին (keyboard) ծանոթ չլինելու պատճառով, բայց սա էլ կարող է առիթ հանդիսանալ, որպեսզի միանգամից սովորել նաև հայերեն ստեղնաշարին:
Խաչիկ ջան, միանգամայն համակարծիք եմ քեզ հետ: Եվ ավելին, մեզանից յուրաքանչյուրը, ով ինչ որ նյութ է տեղադրում Արևելագիտական բլոգում, մեծ ուշադրություն պետք է դարձնի իր գրվածքին և հասկանա, որ ցանկացած բառ, ցանկացած արտահայտություն, մատնանշում է Արևելագիտական բլոգի լրջությունը:
Խաչիկ ջան, միանգամայն համակարծիք եմ քեզ հետ: Եվ ավելին, մեզանից յուրաքանչյուրը, ով ինչ որ նյութ է տեղադրում Արևելագիտական բլոգում, մեծ ուշադրություն պետք է դարձնի իր գրվածքին և նկատի առնի, որ ցանկացած բառ, ցանկացած արտահայտություն, մատնանշում է Արևելագիտական բլոգի լրջությունը:
Այ ըգրի ուիտհ Րակել Վելչ։ Ֆրիդըմ իզ ֆրի։ Այ վոնտ տու էքսպրես մայ այդիյազ ին Արմինյըն, բատ այ վոնտ տու տայպ ին ը վէյ իտ իզ կամֆըրտըբըլ տու մի։ Այ դոնտ վոնտ տու լըրն լատին կիբորդ լեյավտ։ Իտ տեյքս տո՜ւ մաչ տայմ։ Այմ տայրդ ըֆ տըրնինգ մայ ուսանողական ռեֆերադս ին լատին լետտըրզ։ Էնիվէյ, այ տհինկ տհիս իզ վերի դիվայզիվ, ին ը սենս Մեսրոպ Մաշտոց հեդ տրայդ տու ըվոյդ։ Հի մեյդ լետտըրզ ին ը վէյ տհետ ֆոր 1600 յիրզ իստ էնտ վեստ արմինյըն րիդըրզ վուդ հեվ նո իշշու րիդինգ (տհը սեյմ)։ Հավեվըր, վատ իֆ նավ այ եմ է վեստըրն արմինյըն, տհեն այ վուդ րայտ տհէթ այ ուոնթ թու էքսփրէս մայ այտիյազ պաթ այ ուոնթ թու թայփ ին ը ուէյ իթ իզ գամֆըրթըպըլ թու մի։ Վայ վայ վայ։
Hargeli hayatar groghner – bolor nranc , ov koghmnakic e hayatar tpelun – xndrum em indz aseq MAC -i hamar haykakan taratesakner duq eq tramadrelu tsankatsoghnerin? Te 10000-akan dram eq bajanelu bolorin, vor karoghanan gnen pashtonakan vajaroghic?
Hamadzayn em ayn bani het, vor himnakan hodvatsnery aveli geghecik en hayatar tarberakov, bayc xndrum em, metsargo VARDAN, tuyl tveq mtqer artahaytel latinatar.
Shnorhakal em
Հարգելի Ռաքել,
Մաքը և այՓոդը և այՖոնը, և Վինդոուքը, և Լինուքսը բոլորը ունեն հայերեն տառատեսկաներ հենց համակարգի մեջ, ու ոչ մի ավելորդ բան պետք չի ավելացնել հայերեն գրելու կամ կարդալու համար։
Նաև սա իմ առաջին և վերջին պատասխանն է ձեր լատինատառ գրությանը։ Ապագայում ուղղակի անտեսելու եմ դրանք, իսկ Խաչիկին խորհուրդ եմ տալիս ջնջել այդ այլանդակությունները։
Hargeli Sahak,
Metsapes shnorhakal em dzer patasxani hamar… shat zgatsvats em, vor tekuz ev, arajin ev verjin angam, vorosheciq indz patasxanel…shat lav xorhurd tveciq Khachikin ….isk kareli e imanal – voronq en aylandakutyunnery????
Հարգելի Ռաքել,
Ձեր առաջին հաղորդագրության մեջ, այսպես կոչված լատինատառ հայերենով գրերու հանգամանքը պայմանավորում էիք մտքերը ազատ արտահայտելու հանգամանքով։ Կներեք, բայց ես այդպես էլ չհասկացա, թե ի՞նչ կապ ուներ լատինատառ այբուբենը մտքերի ազատության հետ։ Հարցը հռետորական է, առավել ևս այն բանից հետո, երբ պարզվեց, որ խնդիրն ամենևին էլ ազատությունը չէ, այլ ենթադրյալ 10 000 դրամը, որն ի դեպ Ձեզ ամենևին էլ պետք չէ, քանի որ.
“Mac OS X 10.3 includes support for Unicode Armenian. A Unicode Armenian keyboard layout for Mac OS X 10.2 can be downloaded from http://quinon.com/files/keylayouts/; it has been produced by Yusuke Kinoshita.” http://www.alanwood.net/unicode/armenian.html
Liovin hamadzayn em Raquel Welch-i het !!!
Inchpes misht hima el hertakan paylun mitqn a artahaytum!!
Inch a nshanakum – piti lini hayeren ?? piti lini en dzevov, vory harmar a …. hodvatsnery greq hayatar…bayc meknabanutyunneri het inch gorc uneq???
RW Rulez!
HAMAMIT EM !!!! MEKNABANUTYUNNER@ TOGH MNAN – UM VONC HARMAR E !!
Լատինատառի սիրահար հայ ժողովուրդ: Սա հայկական բլոգ է, և ինձ թվում ա ոչ մի տարօրինակ բան չկա Խաչիկի ասածների մեջ. հայերեն գրածները ցանկալի է, որ լինեն հայատառ: Չեմ հասկանում, թե ինչու եք բողոքում: Հետո դա ինչ կապ ունի ազատության հետ: Ու խնդրում եմ ինձ բացատրեք, թե ինչ դժվար բան կա հայատառ գրելու մեջ: Ցանկացած windows ունի հայերեն font.
Raquel Welch – menq dzer het enq!!!!
Դեռևս 1917թ. գերմանացի նշանավոր արևելագետ Յոզեֆ Մարկվարտը հայոց այբուբենին և սբ. Մեսրոպ Մաշտոցին նվիրված իր հայտնի աշխատության մեջ վերջինիս և մեր (sic!) մասին գրում է.
“Ein Volk, das solche Männer hervorgebracht hat und als seine Helden verehrt, kann, so lange es ihrem Vorbilde nachtrachtet, trotz Türken, Kurden, Tataren, Persern und sämtlichen Großmachten nimmer untergeben“ – «Մի ժողովուրդ, որը ծնել է այսպիսի այրեր և պաշտում է նրանց որպես իր հերոսներ, այսքան երկար ժամանակ հետևելով նրանց օրինակին, չի կարող երբեք հնազանդեցվել ի հեճուկս թուրքերի, քրդերի, թաթարների, պարսիկների և բոլոր առանց բացառության մեծ տերությունների» (Josef Marquart, Über den Ursprung des armenischen Alphabets, SS. 7-8)։
Հարգելի «ազատասերներ» կամ, ավելի ճիշտ, հարմարասերներ ™, ամեն անգամ, երբ հայերեն գրելիս ձեր համակարգչի վրա հայտնվում է հերթական լատինատառ նիշը, մի պահ մտածեք Մարկվարտի այս խոսքերի և անձամբ ձեր մասին։
Առաջարկում եմ ծանոթանալ նաև Ռ. Թարումյանի «Հայատառ հայերենը համացանցում» հոդվածի հետ, որն անմիջապես առնչվում է այս թեմայի հետ։
http://www.ararat-center.org/upload/files/Razm_&_Anvtang_11.pdf
Vardan jan,
hamamit em azataserneri sharjman het…chi kareli sahmanapakel artahaytvelu dzevi azatutyuny…bayc, ete yndunum enq dzer tarberaky, aysinqn- hayatar…apa, ekeq hayeren grenq internetin veraberogh bolor terminnery…inchpes da nshvats e hodvatsum…ev ayspes – ոստայն, համացանց, տիրույթ, վերիրային աշխարհ, առգիծ…hetaqrqir e, te dzanic qanisy kogtagortsen ays terminnery…
Հարգելի Նունե, բայց խոսքը նմանատիպ բառերի մասին չէ, ընդամենը տառերի: Եթե այդպես լինի robot բառն էլ պիտի թարգմանենք “կամակատար”:
Vardan , qo hamar, kam ste inch vor meki hamar et tarery inch vor principi harc a ??? um vonc harmara togh gren, ay qez ban….sarqel eq hayoc harc…cheq uzum – dreq latinatar messagenery jnjeq hat hat…. tesnem, karaq?
Salam, xaghagh @nker,(ete iharke, gites, te inch e nshanakum qo anuny)
Ekeq poghocayin mtnolord chmcnenq mer qnnarkumneri mej…xndrum em – ays teghy zerts pahenq nmanatip martahraverneric…karaq-cheq kara…. te dzez qich e poghocy, hamalsarany, fakultety….? hamozvats em , vor dzer nman apushneri meghavorutyunn e – aysorva mer fakulteti makardaky…isk , te karcum es, vor aystegh havaqvats en mardik,voronq chen karogh qez patasxan tal…shat sxalvum es….mi shpotvir, tgha jan…u pordzir anel aynpes, vor aylevs chlsenq qez…
shnorhakalutyun
Նունե ջան, ինչ է նշանակում «սահմանափակել արտահայտվելու ձևի ազատությունը»։ Կոնկրետ դեպքում այդ ձևի ազատությունն ինքնըստինքյան սահմանափակվում է ցանկացած լեզվի դեպքում գործող տարրական կանոնով։ Այն է՝ ամեն մի լեզու ունի սեփական գրային ավանդույթ և այդ լեզվով գրելիս պետք է հետևել այդ ավանդույթին անկախ նրանից դա հարմար է, թե հարմար չէ, դուրեկան է, թե դուրեկան չէ և այսպես շարունակ։
Դա նույնքան անտրամաբանական է, որքան եթե որևէ մեկը պնդի, որ լուսացույցի կամ ճանապարհային երթևեկության կանոններին ամենևին էլ պարտադիր չէ հետևել, քանի որ դրանք սահմանափակում են տեղաշարժվելու ազատությունը։
Ինչ վերաբերում է Ձեր հաղորդագրության երկրորդ հատվածին, ապա այն վերաբերում է ոչ թե քննարկան թեմային, այլ «թագմանել, թե դիմել բառային փոխառությանը» խնդրին։ Սա առանձին քննարկման հարց է։ Ուղղակի ասեմ, որ 20–րդ դարասկզբի հայկական մամուլում կարելի է հանդիպել այսօրվա տեսանկյունից խիստ զավեշտական թվացող բանավեճի՝ ասենք, ոմանք պնդում էին, թե հայերենում «հեռախոս» և «հեծանիվ» բառերը կեղծ են, զուրկ որևէ ապագայից, իսկ մարդիկ ընդհանրապես չեն օգտագործում դրանք, հետևաբար պետք է գործածել ավելի բնական «վելոսիպեդ» և «տելեֆոն» ձևերը…
Վերջում կուզենայի ավելացնել, որ շատ զավեշտական է նաև այս քննարկումն ինքնին։ Թվում է, թե բոլորը գիտեն, որ տարրական վարվեցողության և դիմացինի հանդեպ հարգանքի կանոնները պահանջում են, որպեսզի սուրճ կամ թեյ խմելիս ֆռթոցներ չարձակվեն և դա ամենևին չի կարող դիտարկվել որպես ազատության սահմանափակում, բայց, այ, հայերենին վերաբերող տարրական խնդրանքն ամեն կերպ մեկնաբանվեց, ընդհուպ մինչև «ազատություն Դետոչկինին» © կոչերը։
Հարգանքներիս հավաստիքը։
Jox jan ekeq es comment toxneluc krknutyune hanenq.
EL.POST (CHI HRAPARAKVUM)(PARTADIR E, BAJC CHI HRAPARAKVUM).
uxxaki iroq animast a 2 angam asele vor chi hraparakvum, arden arajin angamic el parz a.
Ողջույն, Խաչիկ, ես սկզբում այդպես էի մտածում, և որոշ չափով համաձայն եմ: Սակայն այստեղ կա մի նրբություն՝ հայատառ կարող է գրել միայն այն անձը, որը աշխատում է սեփական համակարգչի կամ մի համակարգչի վրա, որի վրա ադմինիստրատորի իրավունքներ ունի՝ հայերեն ֆոնտեր տեղադրելու: Լատինատառով հայերեն գրությունները արգելելով սահմանափակվում է կայքի օգտագործումը, և օրինակ շատ համակարգչային լաբերից կայքի ընթերցողները չեն կարողանա մասնակցել քննարկումներին: Կարծում եմ կարելի է գերադասությունը տալ հայատառին՝ բայց ազատ թողներով մեկնաբանողներին գրել ցանկացած տառերով:
Հարգելի Նունե, Մաքում հայերեն տառեր տեղադրելու ընթացքին ծանոթանալու համար, կարող եք այցելել այստեղ՝
http://www.hyeetch.nareg.com.au/armfont.html
(էջում մի քիչ ցած, «Installation instructions for Apple Mac users»-ի ներքո)
Յարգելի բարեկամներ,
թուլ տուէք այս մասին արտայատեմ իմ տեսակէտը. Անտեղի կը գտնեմ վերը նշուած բոլոր առարկութիւնները, անոնք միայն հայերէն տառերու օգտագործումէն խուսաբելու փորձեր են. երկար ժամանակ հակուած էի հաւատալու որ լեզուն կարեւոր չէ. այսօր հաստատ համոզուած եմ որ առանց հայերէն լեզուի կենսունակութեան ի զուր են հայ մարդը հայ պահելու բոլոր ճիգերը.
Յուսամ միայն որ արեւմտահայերէնը կընդունէք լայն թեւերով
ուրախ եմ բլոգը գտնելուս համար.
Սիւզան
Հարգելի ՄԱ, ժամանակակից բոլոր համակարգիչները հենց իրենց համակարգում ունեն թե՛ հայերեն տառատեսակներ և թե՛ հայերենով տեքստ մուտքագրելու հնարավորություններ։ Այնպես որ, լրացուցիչ որևէ բան չի պահանջվում։ Պետք է միայն ցանկություն։
Ի դեպ, ծայրահեղ դեպքում կարելի է օգտվել այնպիսի տառադարձման համակարգերից, ինչպիսիք են՝
http://www.translit.am/
http://am.translit.cc/
Մի քանի այլ օգտակար ռեսուրսներ հայրեն գրել ցանկացողների համար։
Այստեղ առկա է հայրենի տառադարձման հնարավորություն (ուշադիր եղեք որպեսզի նշված լինի Armenian Keyboard) գումարած ողջ նախադասության քերականական վերլուծությունը՝ http://www.translator.am/armcheck/index.php
Այստեղ առկա է արևելահայերենից–արևմտահայերեն և հակառակը փոխարկելու գումարած ուղղագրության ստուգման (և մի քանի այլ) հնարավորություն՝
http://www.translator.am/am/translate.html
Այստեղից անվճար կարելի է ներբեռնել Microsoft Office 2007–ի Հայերեն օգտվողի միջերես, որն իր մեջ ներառում է նաև արևելահայերենի ուղղագրության ստուգման հնարավորություն՝ http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyID=91426c33-ea45-482d-af08-cd8ea8cbfd53&DisplayLang=hy
Հարգելի ՄԱ,
Նախ ասեմ որ հայերեն ֆոնտեր տեղադրել պետք չէ, քանի որ ԲՈԼՈՐ ժամանակակից համակարգերը ունեն հայերեն ֆոնտեր, և եթե մարդը չունենա հայերեն ֆոնտեր ապա ինքը չի կարողանա կարդալ այս բլոգը, և քննարկումների հարցը ինքնաբերաբար անհետանում է։
Եթե օգտագործողը չունի ադմինիստրատորի իրավունք, և չի կարողանում տեղադրել հայերեն ստեղնաշարի դասավորությունը, ապա հնարավոր է օգտվել հայերեն․ամ տիպի կայքերից http://hayeren.am/?p=Keyboard գրել այնտեղ հայերեն հետո պատճենել գրածը այստեղ։
Այսինքն հայատառ գրել միշտ կարելի է, ցանկացած կոմպից, եթե նույնիսկ չունես ադմինիստրատորի իրավունքներ։
Խաչիկին խորհուրդ եմ տալիս ապագայում ջնջել բոլոր ոչ հայատառ մեկնաբանությունները։
That is well known that money can make us free. But how to act if someone has no cash? The one way only is to try to get the personal loans and just student loan.
«Ուսանողներից ռեֆերատներ ստանալու» ակնարկն էլ տեղին չէ, քանի որ անգամ ամենասարսափելի երազում էլ, որևէ ուսանողի մտքով անգամ չի անցնի, այսպես կոչված, լատինատառ հայերենով գիտական աշխատանք ներկայացնել:
Ինչ վերաբերում է «մտքերն ազատ արտահայտելու» Ձեր խնդրանքին, ապա չեմ կարծում, որ մեսրոպատառ հայերենը Ձեզ կամ որևէ մեկին կարող է զրկել որևէ միտք արտահայտելուց, անշուշտ դրա առկայության դեպքում միայն…